|
Bartosz
Gałązka, Kolędy
Podkarpacia, t. 2: Podgórze,
cz. 2, Wydawnictwo Roksana, Krosno 2011, s. 416.
Drugi
tom serii Kolędy
Podkarpacia dokumentuje ludowy
repertuar zarejestrowany w promieniu kilkudziesięciu
kilometrów od Krosna, w
okolicach Krosna, Brzozowa, Dynowa, Jasła, Sanoka i Strzyżowa. Książka zawiera
ponad
700 zapisów utworów wykonywanych w okresie
bożonarodzeniowym i noworocznym.
Nagrano je w czasie wieloletnich (2004–2011) badań
prowadzonych w 140 miejscowościach regionu, przede wszystkim podczas
wywiadów z przedstawicielami
najstarszego pokolenia mieszkańców. Wielu
informatorów można nazwać wykonawcami
wybitnymi; nie tylko z powodu ogromnej liczby zapamiętanych pieśni, ale
także
dlatego, że wykonaniom towarzyszyła świadomość wartości przekazywanych
badaczowi utworów z repertuaru tradycyjnego.
Spośród kilku tysięcy zarejestrowanych
przekazów licznych wersji i wariantów kolęd
wybrano typowe dla poszczególnych
miejscowości (parafii, dekanatów, ośrodków,
regionu) oraz unikatowe – ze
względu na formę i sposób funkcjonowania lub –
częściej – ze względu na fakt,
iż stanowią relikt kulturowy, znany już wyłącznie pojedynczym osobom i
zanikający.
Zbiór ma przede wszystkim charakter muzyczny. W
komentarzach
towarzyszących pieśniom znalazły się informacje na temat funkcjonowania
śpiewu
w regionie i w poszczególnych miejscowościach. Wskazano też
źródła i kontrafaktury. Zestawienia zapisów z
najważniejszych śpiewników i wydawnictw
folklorystycznych, zawierających teksty i melodie śpiewów
opublikowanych w
tomie, podano w Aneksie.
Zebrany
materiał zamieszczono w książce, dzieląc utwory na kolędy
bożonarodzeniowe (zarówno kościelne, liturgiczne,
jak i te, które śpiewane są wyłącznie w
domach) oraz śpiewy
kolędnicze (pieśni ściśle związane z sytuacją
„chodzenia po kolędzie” w
okresie Bożego Narodzenia i Nowego Roku). Wyodrębniono oracje
i przemowy świąteczne oraz kolędy
aktualizowane (dostosowane do sytuacji społecznej,
politycznej lub towarzyskiej teksty, których pierwowzorem
były znane kolędy).
Nagrywając pieśni korzystano z wysokiej klasy dyktafonów
cyfrowych, dzięki temu
jakość nagrań gwarantowała właściwe transkrypcje muzyczne. Melodie
transkrybowano,
przyjmując standardy zapisu wyznaczone przez literaturę przedmiotu.
Przy
zapisywaniu tekstów przyjęto – wzorem innych
publikacji dokumentujących
muzyczny folklor religijny – zasadę wierności w granicach
możliwych do
osiągnięcia bez zastosowania nadmiaru znaków specjalnych.
Okładkę tomu zaprojektowała Elżbieta
Brynecka.
 |
W
roku
2004 na rynku wydawniczym ukazała się książka Kolędy regionu krośnieńskiego.
Znalazły się w niej zapisy tekstów i melodii pieśni
zebranych
przez jej autora w czasie wieloletnich badań terenowych w
południowo-wschodniej Polsce, w okolicach Krosna, Brzozowa, Strzyżowa,
częściowo Sanoka i Jasła. Ogółem antologia zawierała niemal
800
ludowych wariantów melodycznych trzystu dziesięciu pieśni
związanych z okresem świąt Bożego Narodzenia i Nowego Roku oraz ponad
50 tekstów ludowych powinszowań świątecznych i noworocznych.
Duże zainteresowanie tą pozycją spowodowało, iż nakład antologii szybko
się wyczerpał i pojawiła się potrzeba jej wznowienia. |
|